İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 16.04.2010 tarih ve 1000 sayılı karar ile onanan 21.06.2010 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından askıya çıkarılan Üsküdar İlçesi, Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22, 23, 31, 33, 35 ve 38 numaralı parseller ve 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parsele ilişkin 14.06.2010 tasdik tarihli plana yaptığımız itiraza ilişkin metin, aşağıda yer almaktadır. Konuya ilişkin olarak 21.07.2010 tarihi itibariyle itiraz etmiş bulunmaktayız.

Tarih: 21.07.2010 

                                                  Sayı: 2010/791  

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI

ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ’NE

 Konu: İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 16.04.2010 tarih ve 1000 sayılı karar ile onanan 21.06.2010 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından askıya çıkarılan Üsküdar İlçesi, Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22, 23, 31, 33, 35 ve 38 numaralı parseller ve 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parsele ilişkin 14.06.2010 tasdik tarihli plana itirazımız.

 İstanbul Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 –33 – 35 – 38 parseller ve 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parselde İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 16.04.2010 gün ve 1000 sayılı kararı, İstanbul VI numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 20.05.2010 gün ve 2684 sayılı kararı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı’nın 14.06.2010 tarihli tasdiki ile İstanbul Boğaziçi alanında ve siluet tanımı içerisinde kalan parsellerde onaylanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı değişikliği ile kat artışı kararı getirilmiştir.

 İstanbul Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 – 33 – 35 – 38 parseller 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parsel de 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na tabi Boğaziçi Gerigörünüm Bölgesi’nde kalmaktadır. Söz konusu parseller aynı zamanda sınırları 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun belirlediği Boğaziçi sınırları ile çakışan Gayrimenkul Eski Eserler Anıtlar Yüksek Kurulu’nun (GEEAYK) 14.12.1974 gün 8172 sayılı kararı ile ilan edilen Boğaziçi Tarihi ve Doğal SİT Alanı içerisinde kalmaktadır. Bu nedenle söz konusu parsel 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na tabidir.

 Üsküdar Boğaziçi Alanı Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesi Koruma Amaçlı İmar Planı’nda da söz konusu parsel siluet alanı sınırları içerisinde kalmaktadır. Boğaziçi Bölgesi’ne ait sahil şeridi öngörünüm-gerigörünüm etkilenme bölgelerine ait Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planları GEEAYK’ın 24.06.1983 gün ve 15175 sayılı kararı ile uygun bulunmuş ve Bakanlıkça 22.07.1983 tarihinde onaylanmıştır.

 22.07.1983 onaylı Boğaziçi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı’nda Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesinde Koruma amaçlı plan sınırları içerisine giren Üsküdar, Beykoz, Sarıyer, Beşiktaş ilçelerinin bütününde siluet alanı belirlenmiştir. Söz konusu koruma amaçlı imar planlarında siluet alanlarında hmax: 6,50 m yükseklik sınırı getirilmiştir. 22.07.1983’de onaylanan Boğaziçi Sit Alanı Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından sonra 22.11.1983 tarihinde 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu yürürlüğe girmiştir. 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında “Boğaziçi alanı, Boğaziçi kıyı ve sahil şeridinden, öngörünüm bölgesinden, geri görünüm bölgesinden ve etkilenme bölgelerinden oluşan, sınırları ve koordinatları bu kanuna ekli krokide işaretli ve 22.07.1983 onay tarihli nazım planda gösterilen alandır.” Şeklinde sınır tanımı yapılmıştır.

Aynı maddenin b, c, d ve e fıkralarında da sahil şeridi öngörünüm, geri görünüm ve etkilenme bölgelerinin 22.07.1983 onanlı planlar referans gösterilerek tanımları yapılmış ve sınırları belirlenmiştir. 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde ve diğer maddelerinde 22.07.1983 onanlı Koruma Amaçlı İmar Planları ilgi tutularak düzenleme yapılmış ve planın ilkeleri yasanın özünü oluşturmuştur.

 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 10. maddesi 1985 yılında 3194 sayılı İmar Kanunun 48. maddesi ile yeniden düzenlenmiştir. Düzenlemenin I. Paragrafında “Gerigörünüm Bölgesi”nde Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS) azami %15 ve 4 katı (h: 12.50m), Etkilenme Bölgesi”nde ise Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS) azami %15 ve 5 katı (h: 15.50m) geçmemek şartı ile konut yapılabilir. Daha önce belediyeye bilabedel terk edilmiş veya edilecek olan alanlar bu hesaba dahil edilir. Hesabat brüt alan üzerinden yapılır. 01.01.1982 den sonra alınmış Yüksek Anıtlar Kurulu’nun kararları ile 22.07.1983 onay tarihli planda kazanılmış haklar saklıdır.” şeklinde gerigörünüm ve etkilenme bölgelerinde yapılacak konut yapıları için yapılaşma koşulları belirlenmiştir.

 22.07.1983 onay tarihli Boğaziçi Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgelerine ait 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planları günümüze değin çeşitli tarihlerde revizyon görmüştür. Boğaziçi’ni oluşturan dört ilçede de (Üsküdar, Beykoz, Sarıyer, Beşiktaş) bütünsel yapılan Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planı revizyonlarında da parsel bazında yapılan değişikliklerde de silüet alanlarında hmax: 6,50 m sınırı korunmuştur.

 Silüet alanı tanımı 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda yer almamakla birlikte ve plandan sonra yürürlüğe giren Boğaziçi Kanunu’nda gerigörünüm bölgelerine ilişkin konut alanlarında hmax:12,50 (4 kat) sınırı getiren düzenlemeye rağmen gerigörünüm ve etkilenme bölgelerinde silüet sınırı içine giren alanlarda hmax: 6,50m düzenlemesine uyulmuştur. 22.07.1983 tarihinden itibaren siluet alanı tanımı koruma amaçlı planlarda yer almış ve gerek silüet kavramı gerekse hmax: 6,50 tanımı özenle korunan planlama ilkesi olarak uygulanmıştır.

 İstanbul Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 – 33 – 35 – 38 parseller 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parselde yapılan plan değişikliği ile bu planlama kuralı bozulmuştur. Üsküdar gerigörünüm etkilenme bölgelerinde Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planlarında belirtildiği üzere, söz konusu silüet alanlarındaki diğer konut alanlarında hmax: 6,50 m ilkesi korunmuştur. Plan değişikliği ile Boğaziçi Alanı planlama ilkeleri açısından önemli bir kural yok sayılmış ve onaylanan imar planı değişikliği hmax: 6,50’den hmax: 9,50m’ye çıkarılmıştır. Doğal ve Tarihi SİT Alanı olan Boğaziçi Alanının korunma koşulları ve planlama ilkeleri açısından uygun olmayan Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 – 33 – 35 – 38 parseller 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parsele ilişkin Koruma Amaçlı İmar Planı değişikliğinin Kurumunuzca tekrar değerlendirilmesi gerekmektedir.

 Ayrıca, 11.7.2005 t.tli 1/5000 ölçekli Üsküdar İlçesi Büyük-Küçük Çamlıca Doğal ve Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı’nda Orta Yoğunluklu Konut Alanları için “ Bu alanlar üzerine yer alan mevcut ağaç dokusu tespit edilerek korunacak olup, max.TAKS:0.15 Hmax:6.50m. irtifada çıkmalar cephe boyu toplamının yarısını geçmemek kaydıyla uygulama yapılacaktır.” denmektedir. Ancak tadilat teklifinde “Uygulama 1/5000 ölçekli nazım imar planı doğrultusunda mimari avan projeye göre yapılacaktır. Yönetici merkez alanında; TAKS:0,15, Hmax:9.50 m. olup bu alanda ticari ve idari fonksiyonlar, reklam acenteleri ve yönetim merkezleri gibi hizmet birimleri yer alabilir. Konut alanında inşaat alanı hesabı toplam brüt parsel alanından net yönetici merkez alanı parseli çıkarıldıktan sonra kalan brüt alandan hesap edilir. 1.Bodrum katlar iskan edilecektir. Konut alanında TAKS:0.13, H:9.50m’dir. Kat yükseklikleri, çıkmalar ve çatı şekli ilçe belediyesince belirlenecektir.” şeklindeki plan notları ile toplam inşaat alanı yapı yoğunluğu ve nüfus yoğunluk değerleri arttırılmıştır.

 Söz konusu planlar ile bölgedeki yeşil alanın bir kısmının ve yolun konut alanına alınması donatı alanlarının azalmasına ve ulaşım açısından olumsuzluklara sebep olmakta ve Yönetici Merkez Alanı dava konusu planla yaklaşık iki katına çıkarılmaktadır. Yine planlarda yeri değiştirilen dini tesis alanı yaklaşık 2000m² azaltılmıştır ki bu durum, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun eki olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde İmar Planı Değişikliklerinde Uyulması Gerekli Esaslar başlığı altında yer alan madde 27 ye aykırılık göstermektedir. İlgili maddede; “İmar Planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunlu olmadıkça yapılamaz” zorunlu hallerde ise değişikliğin yapılabilmesi için:

- İmar Planındaki durumun değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırım için Bakanlık ve kuruluşların görüşü alınacaktır.

- İmar Planındaki sosyal ve teknik altyapı alanının kaldırılabilmesi ancak bu tesisin hizmet götürdüğü bölge üzerinde eşdeğer bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. “Dini yapı alanlarına ilişkin planlarda ve değişikliklerinde il müftülerinin görüşü alınır.

- İmar Planında yeni bir sosyal ve teknik altyapı alanı ayrılması durumunda

1.bentteki esaslara uyulur.

- Plan müellifinin gerekçeli uygun görüşünün alınması şarttır.”

denmektedir. İmar mevzuatının söz konusu açık hükümlerine rağmen, 14.06.2010 tasdik tarihli İstanbul Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 – 33 – 35 – 38 parseller 318 pafta 1326 ada 23 sayılı parsele ilişkin 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ile parsellerde yer alan yeşil alan kaldırılmış, dini tesis alanı küçülmüş ve plan bütününde donatı dengesi bozulmuştur.

 Plan kararları ilgili mevzuat çerçevesinde şehircilik ilkeleri ve planlama esasları dahilinde bütüncül bir planlama yaklaşımı ile değerlendirilerek alınır. Plan bütününden bağımsız olarak tek bir parsel için karar oluşturmak şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından uygun olmadığı gibi çevre yapılaşma koşullarından farklı olarak verilen yapılaşma değerleri ile de plan bütünlüğünü bozulmakta ve emsal teşkil edici nitelik kazanmaktadır.

 Söz konusu değişiklik plan bütününde teknik ve sosyal donatı dengesini bozacak nitelikte olup, planda bu değişiklikle oluşan eksikliğin giderilmesi hususunda bir öneri bulunmamaktadır. Bu nedenlerle söz konusu plan değişikliği 3194 sayılı İmar Kanunu’na ve şehircilik ilke ve esaslarına açıkça aykırıdır.

 Yukarıda detayları açıklanan planlama ilke ve esaslarına ile ilgili mevzuata aykırı İstanbul Üsküdar Burhaniye Mahallesi, 218 pafta, 1326 ada, 22 – 23 – 31 – 33 – 35 - 38 parselleri kapsayan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 16.04.2010 gün ve 1000 sayılı kararı ile onanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Değişikliğine itiraza ilişkin 14.06.2010 tasdik tarihli plana itirazlarımızı sunar; yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla, plan değişikliğinin iptal edilerek konunun tekrar değerlendirilmesi için gereğinin yapılması isteğimizi bilgilerinize sunarız.

 Saygılarımla,

Akif Burak ATLAR

Şube Sekreteri