GAZİOSMANPAŞA İLÇESİ, RİSKLİ ALANLARA YÖNELİK HAZIRLANAN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI'NA İTİRAZ EDİLDİ

09.04.2015 tarihinde ÇŞB tarafından onanan ve 13.04.2015-14.05.2015 tarihleri arasında askıda kalan Gaziosmanpaşa İlçesi, 26.01.2013 Gün ve 28540 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Riskli Alanlara Yönelik Hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’na Şubemizce itiraz edilmiştir.

1. Söz konusu nazım imar planı sınırları bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayalı olarak belirlenmemiştir. İtiraza konu nazım imar planı sınırları 6306 sayılı yasa kapsamında toplam büyüklüğü 431,92 ha olan, farklı tarihlerde ilan edilen 13 riskli alanı kapsamaktadır. Gaziosmanpaşa İlçesi’nin %35’ini oluşturan bu alan ilçenin diğer kısımlarından bağımsız olarak planlanmış ve planla alınan kararların çevresi ile ilişkisi kurulmamıştır. Hem sektörel hem de fiziksel yapıda önemli bir dönüşüm öngören nazım imar planının çevresi ile ilişkisinin belirlenmemesi teknik altyapıda sorunlar yaratabileceği gibi sosyal sorunların da doğmasına sebep olabilecektir. Ayrıca plan notlarına bakıldığında Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tanımlanan 1/5000 Nazım İmar Planı tanımına uyulmadığı,  plan yapım ilke ve esaslarına uygun bir planın hazırlamadığı görülmüştür.

2. 6306 sayılı yasa kapsamında hazırlanan nazım imar planında risk tanımları bilimsel ve teknik gerekçeler ile açıklanmamış ve alınacak önlemlere ilişkin koşullar belirlenmemiştir.
Plan açıklama raporunun Jeolojik Durum başlıklı bölümde ifade edildiği gibi riskli alan edilen alanın tamamında jeolojik yapı değişim göstermektedir. Ancak plan kararları incelendiğinde, jeolojik durumun yapı yoğunluklarının belirlenmesinde kriter olarak alınmadığı görülmüştür. Örneğin Önlemli Alan  5 (ÖA-5) olarak gösterilen Pazariçi bölgesinde en yüksek yoğunluklu konut alanı olarak belirlenmişken Uygun Alan 2 (UA-2) niteliğindeki Yıldıztabya bölgesi orta yoğunluk olarak belirlenmiştir.
Plan açıklama raporunda Yapı Kalitesi başlığı altında yapılar iyi, orta ve kötü olarak kategorize edilmiş, %40’ının kötü durumda olduğu belirtilmiştir. Ancak bu değerlendirmenin hangi kriterlere göre, hangi yöntemlerle yapıldığına ilişkin herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Risk Durumu Değerlendirmesi bölümünde 1999 yılı öncesinde inşa edilen yapıların tamamı riskli olarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde yapılan değerlendirmeler de yalnızca gözleme ve öznel değerlendirmelere dayalı olarak açıklanmıştır. Yapıların risk değerlendirmesine ilişkin herhangi bir bilimsel değerlendirme sunulmamıştır.
3. Söz konusu nazım imar planı ile öngörülen nüfus için yeterli donatı alanı yaratılmamıştır.

Plan açıklama raporunda yer alan hesaplamaya göre meri imar planı ile belirlenmiş olan imar hakkının %32’si mevcut durumda kullanılmamış durumdadır. Planlama alanı üzerinde toplam 13 adet bölgede mevcut inşaat alanı 3.930.603 m² iken mer’i planda 5.795.355 m² yapılaşma hakkı olduğu hesap edilmiştir. Meri imar planı ile belirlenmiş olan konut alanların kişi başına 25 m² inşaat alanı kullanılacağı varsayılarak planlama alanı nüfusu 194.438 kişi olarak hesaplanmıştır. Askıya çıkarılan nazım imar planı ile kişi başı 35 m² inşaat alanı kullanılacağı varsayılarak yapılan hesapta planlama alanı nüfusu 223.139 kişi olarak belirlenmiştir. 
Plan açıklama raporundaki verilere göre planlama alanının mevcut nüfusu 94.331 ve meri imar planı nüfusu 194.438 iken plan ile nüfus 223.139 kişiye çıkarılmıştır. Meri imar planı nüfusu hesaplanırken kullanılan kişi başı 25 m² inşaat alanı varsayımı ile hesap yapıldığında söz konusu nazım imar planı ile nüfus 312.394 kişi olacaktır.
Planlama alanında meri imar planına göre nüfus artırılırken donatı miktarları oldukça yetersiz kalmaktadır. Plan raporunda belirtilen 223.139 kişi baz alınarak yapılan hesaplamada yeşil alan miktarı kişi başı yalnızca 3 m², sağlık tesisi 0,26 m²’dir. 

Donatı Niteliği

Büyüklüğü (m²)

Kişi başı m²

Yönetmelik ile belirlenen asgari standart

Eğitim Tesis Alanı

238.200

1,07

1,60

Sağlık Alanı

57.700

0,26

1,5

Dini Tesis Alanı

66.800

0,30

0,5

Sosyal Kültürel Tesis Alanı

31.600

0,14

0,75

Park/Mesire/Rekreasyon Alanı

674.300

3,02

10


Eğitim tesisleri yönetmelik ile anaokulu, ilköğretim, ortaöğretim, lise, meslek lisesi ve diğer türlere göre belirlenmesine karşına plan ile tamamı eğitim tesis alanı olarak gösterilmiş, tabloda ilk ve ortaokullar için belirlenen değer alınmıştır. İlkokullar için kişi başı 1,60 m², ortaokullar için 1,60 m², anaokulları için 0,50 m², meslek liseleri için 1,75 m² ayrılması gerekirken plan ile ilkokul, ortaokul, anaokulu ve liseler için ayrılan toplam alan miktarı ancak kişi 1,07’dir.
Ayrıca plan bütününde Mekânsal planlar yapım yönetmeliği kapsamında Ek-2 Tabloda belirtilen kişi başı donatı alanları analiz edildiğinde, bir kişi için toplam 19.65 m² donatı ayrılması gerektiği görülmektedir.

EK-2 TABLO

FARKLI NÜFUS GRUPLARINDA ASGARİ SOSYAL VE TEKNİK ALTYAPI ALANLARINA İLİŞKİN STANDARTLAR VE ASGARİ ALAN BÜYÜKLÜKLERİ TABLOSU

NÜFUS GRUPLARI

0 - 75.000

75.001- 150.000

150.001 - 500.000

501.000 +

ALTYAPI ALANLARI

m²/kişi

Asgari Birim Alan (m²)

m²/kişi

Asgari Birim Alan (m²)

m²/kişi

Asgari Birim Alan (m²)

m²/kişi

Asgari Birim Alan (m²)

EĞİTİM TESİSLERİ ALANI

Anaokulu

0.50

1.500-3.000

0.50

1.500-3.000

0.60

1.500-3.000

0.60

2.000-4.000

İlkokul

1.50

4.000-7.000

1.60

4.000-7.000

1.60

4.000-7.000

1.60

4.000-7.000

Ortaokul

1.50

5.000-9.000

1.60

5.000-9.000

1.60

5.000-9.000

1.60

5.000-9.000

Gündüzlü Lise

1.75

6.000-10.000

1.75

6.000-10.000

2.00

6.000-10.000

2.00

6.000-10.000

Yatılı Lise

10.000-15.000

10.000-15.000

10.000-15.000

10.000-15.000

Endüstri Meslek Lisesi,
Çok Programlı Lise

10.000-25.000

10.000-25.000

10.000-25.000

10.000-25.000

Özel Eğitim, Rehabilitasyon ve Rehberlik Merkezleri

2.000-4.000

2.000-4.000

2.000-4.000

2.000-4.000

Halk Eğitim Merkezi
Olgunlaşma Enstitüsü

3.000-5.000

3.000-5.000

3.000-5.000

3.000-5.000

SOSYAL AÇIK VE YEŞİL ALANLAR

Çocuk Bahçesi

10.00

 

10.00

 

10.00

 

10.00

 

Park

Botanik Parkı

Hayvanat Bahçesi

Mesire Yeri

Rekreasyon

SAĞLIK TESİSLERİ ALANI

Aile Sağlık Merkezi

1.50

750-2.000

1.50

750-2.000

1.50

750-2.000

1.60

750-2.000

Basamak Sağlık Tesisleri

3000.00

3000.00

3000.00

3000.00

Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

Ünit başına   (110) m²

Ünit başına (110) m²

Ünit başına (110) m²

Ünit başına (110) m²

Doğum ve Çocuk Bakım Evleri

Yatak başına (130) m²

Yatak başına (130) m²

Yatak başına (130) m²

Yatak başına (130) m²

Devlet Hastaneleri

İhtisas/Eğitim ve Araştırma Hastaneleri

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastaneleri

Sağlık Kampüsleri

Yatak başına (220) m²

Yatak başına (220) m²

Yatak başına (220) m²

Yatak başına (220) m²

SOSYAL ve KÜLTÜREL TESİSLER ALANI

 

0.50

 

0.75

 

1.00

 

1.00

 

İBADET YERİ

Küçük ibadet yeri

0.50

1000.00

0.50

1000.00

0.75

1000.00

0.75

1000.00

Orta ibadet yeri

2500.00

2500.00

2500.00

2500.00

Büyük ibadet yeri ve külliyesi

10000.00

10000.00

15000.00

15000.00

TEKNİK ALTYAPI (Yol ve Otopark hariç)

 

0.50

 

0.50

 

0.50

 

0.50

 



Plan açıklama raporunda yer alan “Tablo 11: 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Fonksiyonlara Göre Alan Dağılımı“ başlıklı tablo incelendiğinde öneri planda belirtilen 223.139 kişi için toplam 1.218.100 m²’lik (121.81 ha) alanın donatı alanı olarak ayrıldığı görülmektedir. Yönetmeliğe göre 223.139 kişi*19.65 kişi/m² hesabı yapıldığında, toplam 4.384.681m² alanın donatı alanı olarak ayrılması gerekirken, bunun sadece %27.7’lik bir kısmı sağlanabilmiştir. 

Donatı alanlarının dağılımının nüfus yoğunluklarının dağılımı ve erişim mesafeleri ile ilişkisi kurulmamıştır. Uygulama imar planı etapları olarak gösterilen 13 bölgede yer alan donatılar dağılımı incelendiğinde yer seçim ve büyüklüklerin belirlenme kriterleri anlaşılamamaktadır. Plan hükümlerinin 10. Maddesi ile donatı alanlarının yerlerinin değiştirilmesine olanak sağlanması parçacı uygulamalara izin vererek donatı dengesinin kurulmasını zorlaştıracak ve keyfi uygulamaların önünü açacaktır. Bu durumda planlama ilke ve esaslarına aykırıdır. Plan ile oluşturulan yaşam çevresinin sağlıklı, düzenli ve yaşanabilir olması mümkün görünmemektedir.

4. Nazım imar planı ile belirlenen bölgelerin sınırlarının ve yoğunluklarının hangi kriterlere göre belirlendiği anlaşılamamaktır.
Plan ile belirlenen 13 bölge için farklı yoğunluk değerleri belirlenmiştir. Ancak belirlenen yoğunluk değerlerinin hangi kriterler göz önüne alınarak planlandığı anlaşılamamaktadır. Etaplara ilişkin tanımlamalar yapılmamış, bölgeler için hazırlanacak olan uygulama imar planlarına yol göstermesi gereken alanda dönüşümün nasıl sağlanacağına ilişkin açıklamalar yapılmamış temel ilkeler tanımlanmamıştır. Ayrıca net olarak tanımlanmayan nüfus hesapları, yoğunluk değerleri ve yapılaşma rejimini tanımlayan hükümler yanıltıcıdır. 

Yukarıdaki hususlar çerçevesinde, söz konusu planın gerekçesiz yoğunluk ve nüfus artışı önermesi, artacak nüfusa cevap verecek yeterli donatı alanlarının ayrılmamış olması, bütüncül bir planlama yaklaşımı içermemesi sebebiyle mevzuat ve planlama ilkelerine aykırı usuller içeren “644 Sayılı KHK, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. Maddesin uyarınca 09.04.2005 tarihinde onaylanan İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi,26.01.2013 Gün ve 28540 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Riskli Alanlara Yönelik Hazırlanan 1/5000 ölçekli  Nazım İmar Planına Şubemizce itiraz edilmiştir.



Tüm İtirazlar