1.10.İstanbul İmar Yönetmeliği 

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar Müdürlüğü İstanbul İmar Yönetmeliğinde revizyon yapılması gerekliliğini belirterek, Odamız görüşlerini talep etmiştir. Bu doğrultuda 23 Haziran 2005 tarihinde Şube merkezimizde bir çalışma toplantısı düzenlenmiştir. Toplantıya  İlknur Karakaş,  Ali Rıza Nurhan, Sema Reyhan, Özlem Bingöl, Öner Açıkel, Melike Oktay,  Gül Coşkun, Pınar Özden, Aydan Uğur ve Ahmet Turgut katılmışlardır. Toplantı sonucunda hazırlanan ve aşağıda yer alan komisyon raporu İstanbul Büyükşehir Belediyesine iletilmiştir. 

Yürürlükteki İstanbul İmar Yönetmeliği yapılan inceleme neticesinde,

1. Yönetmeliğin ilk üç maddesi olan “Amaç”, “Kapsam” ve “Yasal Dayanak” bölümlerinin, 5216 sayılı  Büyükşehir Belediyesi ve 5272 sayılı Belediye Kanunu kapsamında yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. 5216 sayılı Büyükşehir Kanununun Geçici 2. maddesine istinaden Orman Köyleri hariç mücavir alanların tamamının ilçe veya ilk kademe belediyelerinin mahalleri haline gelecek şekilde belediye sınırları değiştiğinden “mücavir alan sınırı” tanımının yönetmelikte yer almamıştır.

Ayrıca 3030 sayılı yasa yürürlükte kalktığından “Amaç”, “Kapsam” ve “Yasal Dayanak” maddelerdeki yasa numaralarının ve ilgili maddelerinde değiştirilmesi gerekmektedir.

2. 2.04 numaralı bölümden diğer ilgili mevzuatın Geçerliliği maddesinde Yangından Korunma Yönetmeliği CED Yönetmeliği, Isı Yalıtım Yönetmeliği ve Afet Bölgelerinde yapılacak yapılar hakkındaki yönetmelik yazıldıktan sonra ilgili diğer yasa ve yönetmelik hükümlerine uymak zorunludur denmektedir. Bu maddede uyulması gereken tüm yasa ve yönetmelikler sayılamayacağından birkaç yönetmelik ismi sayılarak geçilmesi yanlış anlaşılmalara neden olabilir. Bu açıdan madde içinde hiçbir yönetmelik ismi geçmeden maddenin içeriği “Büyükşehir Belediyesi içersinde yapılacak tüm yapılar plan, fen, sağlık, yangın güvenliği, çevre şartları vb. konularda ilgili tüm yasa ve yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır” şeklinde olmalıdır.

3. 2.06 maddesinin 2 maddesinin ”A” bendi “yeni yürürlüğe giren imar planı ile değişikliğe uğrayacak”  şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Ayrıca 2 madde içinde “A”, “B”  ve “a” , “b” gibi bentlerde belirtilen ruhsat iptallerinde imar kanununda belirtilen alınan ruhsatlarda yapıya başlamamışlar  için olan 2 yıl ile yapıya başlamış ancak bitirilmemiş yapılar için verilen ruhsatın geçerlilik süresi olan 5 yıl göz önünde bulundurulmalıdır. Aksi takdirde bu yönetmelik maddesi imar kanununa aykırı olacaktır. 

4. Avan projeye göre uygulama yapılan tesisler başlıklı 3.01 bölümünün 1 maddesi olan kamuya ait yapı ve tesisler ile sanayi tesisleri ve iş merkezleri maddesinin kamuya ait yapı ve tesisler bölümünün 1. bendi İstanbul Büyükşehir Belediye meclisince 18.03.2005 tarih ve 655 sayılı karar ile iptal edilerek yerine yeni bir tanım eklenmiştir. Çalışmalarda bunun dikkate alınması gerekmektedir.

Sanayi tesisleri ile ilgili olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerine atıfta bulunulmak ve ayrıca bu maddenin içeriğinde yer alan sanayi tesisleri ile iş merkezlerinin tanımları geniş katılımlı toplantıda tartışılarak yeniden değerlendirilmelidir. 

Yine aynı maddenin 2. bölümü olan “İmar plan Notu Gereği Avan Proje Uygulaması” maddesinde yer alan parantez içindeki özellik arzeden yapı olmadığından parantez iptal edilmelidir. 

İş merkezleri, ticaret fonksiyonlarını içeren alışveriş merkezleri vb. yapıları kapsamakta mı yoksa, sadece sayıca çok fazla büro vb. işyerlerini kapsayan yapıları mı tanımlamakta olduğu anlaşılamamaktadır. 

Dolayısıyla iş merkezleri tanımında yine genişletilmiş olan toplantıda tartışılmak üzere geliştirilmesi gerekmektedir. 

5. Tanımlar bölümünün 4.01 maddesi olan imar planlarına ilişkin tanımlar kısmında yapılan plan tanımları için imar kanunu referans alınmalı ve tanımlar kanuna uygun yapılmalıdır. 

6. Kentsel alan kullanımları bölümünün, 1-konut yerleşme alanları a) meskun (yerleşik) konut alanları kısmında yer alan “bu alanlarda yapılacak olan binaların zeminüstü katları konut olarak kullanılmak kaydıyla zemin katta dükkan, kuaför, muayenehane, lokanta ve sıhhi müesseseler kısmının çıkarılması ve sadece “.... dükkan yapılabilir” denmesi gerekmektedir. Bu dükkanların nasıl kullanılacağı ile ilgili ilçe belediyelerine yetki verilmelidir.  b) Ticaret+konut alanları tanımı da eksik ve yetersizdir. Ayrıca bu tanımda bodrum katlara ticaret verilmesi ve üst katlarda ise sadece konut verilerek bürolara imkan verilmemesi yanlış olarak değerlendirilmektedir. Bodrum kata ticaret verilmesi, yönetmeliğin 6.63 sayılı maddesinde yer alan bodrum katlarda işyeri tertiplenemez maddesine aykırıdır. 3- açık ve yeşil alanlar bölümünün aktif(etkin) yeşil alanlar kapsamında yer alan çocuk bahçeleri tanımında “0-5 yaş grubunun ihtiyaçlarını....” çocuk olarak sadece 0-5 yaş grubu alınmaktaır. Bunun düzeltilmesi için 0-5 yaş grubu yerine çocukların kelimesi konmalıdır. 4- Kentsel sosyal altyapı alanları başlıklı bölümde yer alan a- Eğitim tesisleri alanı tanımı da 8 yıllık eğitim sistemine göre yeniden tanımlanmalıdır. 

Ayrıca tanımlar kısmına, kentsel sit alanları, havza alanları, devlet ormanı, teknoloji geliştirme bölgeleri vb. Tanımlarında eklenmesi gerekmektedir. 

7. Ada ve parsellere ilişkin tanımlar daha da genişletilmelidir. 

8. 32- mevcut bina tanımının sonunda yer alan “... korunması gerekli eski eser tescilli binadır.” Cümlesinin “.... korunması gerekli tescilli kültür varlığı binadır” şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

9. Bu yönetmelikte adı geçen terimlerden Büyükşehir ve İlçe belediyelerinin mücavir alanları tanımı kaldırılmalı ve ilgili belediye tanımına ilk kademe belediyeleri eklenmelidir.

10. Bodrum katlar başlıklı madde 6.63’ün 3. bendinin sonuna “bodrum katı tamamen açığa çıkan alanlarda 1. bodrum kata dükkan izni verilebilir notu eklenebilir. Eğer binaya bodrumdan giriş verilebilecek durum var ise dükkanda yapılabilir demektir. Bu bendin eklenmesi durumunda  sonra gelen a9 Bodrum katlarda işyeri tertip edilemez maddesine istisna yazmak gerekecektir. 

11. Kapıcı ve kaloriferci daireleri ile kapıcı bölmesi ve kaloriferci yeri başlıklı 7. bölümün 7.01 maddesinde yer alan kapıcı dairesi iskan edilen konutlarda aranan minimum niteliklere sahip olmalıdır. 

12. Kat irtifakı başlıklı 13.08 maddenin sonunda yer alan benddeki temel üstü vizesi imar kanunu ve kat mülkiyeti kanununa aykırılık teşkil etmektedir. Bu açıdan temel üstü vizesi yerine yapı ruhsatı yazılarak düzeltilmesi gerekmektedir. 

13. Özellik arzeden binalar tanımlarına özel spor alanları, stadyumlar, kapalı spor salonları, sergi ve fuar yapıları vb. eklenerek bir düzen getirilmesinde fayda bulunmaktadır. 

14. Sığınaklar ve ısı yalıtım bölümleri her iki konuda da ayrıca yönetmelik bulunduğundan bu kadar detaylı olarak yer almamalıdır. Ancak bahsi geçen yönetmeliklerde açıklanmayan ve eksik kalan İstanbul’a özgü konular yönetmelikte ayrıştırılarak yer almalıdır. Aksi takdirde farklı kurumlarca yayımlanmış ve onanmış tüm yönetmeliklerinde bu yönetmelik içinde yer alması  gerekecektir.